Bryk Frysk

Dit is de twadde, útwreide ferzje fan de list Brykfrysk, fral gearstald út dingen dy’t men sa deistich opfangt. No is dat ‘bryk’ net alhiel earlik, want taal feroaret mei de tiid en is ek net oeral gelyk. Mar wa’t oer in wurd wat in ûnwis gefoel hat, dy kin hjir faaks wat fan har/syn gading fine.
Tige tank fertsjinje dejingen dy’t troch har reaksjes ta de list bydroegen hawwe.

Bryk Frysk Goed Frysk
aas ies
aldêr dêre
âlders âlden
althans teminsten
bedstee (de) it bedsteed
begrazing beweiding
beiden beide (mar wol: fan beiden, mei ús beiden ens.)
beneden ûnder
beneden: Nei beneden Nei ûnderen, omdel
bepale beskiede
Berlijn Berlyn
beskadigje skansearje
beskeadigje skansearje
besoarge wêze yn noed sitte
besoeker besiker
betekenje betsjutte
betekent betsjut
bewake bewekje
bewaking bewekking
bewolkt (de loft is) berûn
bezich oan ‘e gong
bezich dwaande
bijna be’nei
binnenshûs yn ‘e hûs
blij bliid
bliksem wjerljocht
bliuwe: wol goed is: bliuwt stean, sitten, lizzen
bliuwe: [hoechst net] dêr te bliuwe stean dêr stean te bliuwen
bliuwe: Hy bliuwt mar kommen Hy komt hieltiid noch
bliuwe: It bliuwt reinen… It reint mar troch
bliuwe: It kin friezen bliuwe It kin trochfrieze
Bliuwst hjir sliepen? Bliuwst hjir te sliepen?
bliuwt stekken bliuwt stykjen
bloede bliede (it hat blet)
bloedzje bliede
bloedzje bliede
blut luttes
boas lilk
boerderij (bedriuw) buorkerij
boerderij (gebou) pleats, boerespul
boppe: Nei boppe Nei boppen
bot [it ding:] bonke; [de stof:] bien
botbreuk brutsene bonke
boven boppe
breuk brek
briedzje briede
bruloft brulloft
brút rûch
bruts briek
buorren buorlju. (mar wol: buorren = ‘dorpskern’)
chût goed
daadwerkelijk wier
dan: Mear dan .. Mear as ..
das taks (bist)
dashûn takshûn
dat binne der tsien dat binne tsien
dat ik it lit komme dat ik it komme lit
dat ik it wol litte komme dat ik it komme litte wol
de bedstee it bedsteed
de burd it burd
de sop it sop
deksel lid
der gjin trek yn hawwe der gjin sin oan hawwe
der ien pakke ien pakke
der: Ik ha der mear Ik ha mear. Ik ha der mear fan
der: sadat der misferstannen ûntsteane sadat misferstannen ûntsteane
desalniettemin likegoed
dik grou, tsjûk
docht leauwen lit leauwe
docht tinken lit tinke
doken dûkt
duts diek
dwaan: Ik gean dat dwaan Ik sil dat dwaan. Ik doch dat.
dwaan: Ik gean der wat oan ~ ik sil der wat oan dwaan
dwaan: Om der wat oan te gean ~ om der wat oan te dwaan
echt net wier net
ek dêr dêr ek
ek hjir .. hjir .. ek
elders earne oars, oarswêr
erfd urven
fan ‘e jûn jûn
fanôf sûnt, fan … ôf
fanút (Grins sjoen) út (Grins) wei (sjoen)
fanút Amsterdam út Amsterdam wei
felch felling
fergisse fersinne
fergisse: Ik fergis my ik fersin my
fergissing it fersin
ferjitten ha fergetten ha
ferlyfd fereale
fersinne: Hy fersint yts hy betinkt wat
fersinsel optinksel
ferslik my deryn fersjit deryn
ferwelke ferwylje
ferwenne bedjerre
fierút fierwei
flach flagge
fleant fljocht
flek plak
flys flues
foarbereide tariede
foarwaarde betingst
folle in protte
foufyts klapfyts
fouwe teare
frolik fleurich
fuort: By ús fuort by ús wei
fuortbliuwe weibliuwe
fuortjaan weijaan
fuortoan tenei
gean: wol goed is: gean stean, sitten, lizzen
gean: Gean swimmen… sille/wolle swimme; begjinne te swimmen…
gean: Giest mei swimmen? Giest mei te swimmen?
gean: Ik gean it oanpassen Ik pas it oan. Iksil it oanpasse.
gean: It giet reinen It wol reine
gean: Wy geane ite Wy sille ite
gearwurking oparbeidzjen
gearwurkje oparbeidzje
gelyk (direct) daliks
getuge tsjûge
giet elke wike boadskippen dwaan docht elke wike boadskippen
gift fergif
gift jefte
gille raze
gisse roaie; riede
graach dien mei alle wille!
gracht grêft
grau skier
grauwe loft skiere loft
graze weidzje
griis waar skierwaar
grypprik gryppjuk
hân: wat is der oan’e hân wat is der te rêden?
haw ferjitten fergetten
haw it kâld bin kâld
haw mjitten metten
hee sis hee ju
heel weinig mar in bytsje
helaas spitigernôch
helemaal helendal
helpe [lûken] helpe te [lûken]
helpe [ôfwaskjen] helpe [ôf] te [waskjen]
heus echt (in echt skilderij)
heus miene wier miene
hiel erch tige slim
hitte hjitte, hite
hun har
hun: Dat hûs is fan hun beiden It hûs is fan harren tegearre
hun: Dat is hun hûs Dat is har hûs
hurde muzyk lûde muzyk
iemand immen, ien
ien: de ien en de oar de iene en de oare
ik ha der mear Ik ha mear. Ik ha der mear fan
ik haw it kâld ik bin kâld
ik hie graach iksoe graach wolle
in hurde stim in lûde stim
in moaie in moaien
in nije keapje in nijen keapje
is-ty is er
it bosk de bosk
it falt mei it falt ta
it falt tsjin it falt ôf
it knyn de knyn
it oere de oere
jitizer getten izer
juste keuze krekte kar
kaam heljen kaam om te heljen
kâlde, de ~ de kjeld
kermis merke
keuze kar
knuppel kneppel
koazen keazen
koknuffelje kokoese
kom stimmen kom te stimmen
komme: As se ús heljen komme As se komme om ús te heljen
komme: Wy sykje minsken dy’t by ús moatte komme wurkje.
kraai âldroek
kurk koark
kwartaal fearnsjier
kweadaardich boas
lângenoat lânsman
langsamerhân stadichoan
langsum stadich
learzen learzens
leefberheid leefberens
leid laat
leide liede
lêtste lêste
leuk aardich
levendich libben
lichaam lichem., lea
lied (‘geleid) laat
likstien slikstien
luier ruft
luts loek
lytsbern bernsbern
maand moanne
mandsje kuorke
markt merk
Marrum Marum
Marum Mearum
mear dan mear as
mei dy mei mei dy
mei name benammen
mei se prate mei har prate
mei: Giest mei my ‘mei? giest ‘mei my?
meibringe meinimme
meie: Ik mei hin net ik mei him net lije
meimeitsje oan meidwaan, (mei)belibje
merke (‘markt’) merk
merkwurdich opmerklik
mist, de ~ de damp
mole ek: mûne
morrend wrokjend
nauwelijks kwealik
nei beneden nei ûnderen, omdel
nei boven nei boppen
nei efter nei efteren/ achteren
nei foar nei foaren
nei gean tinken begjinne nei te tinken
neiteam, it ~ de neiteam
netsjes kreas
nevelich dizich
nocht yn nocht oan
nochter, nuchter nochteren
nok: Ta de nok fol ta de naal fol
oait in kear
oan tafel by de tafel
oanreitsje oan .. komme
oerflakte oerflak
oerhelle oerhingje
oernij op ‘e nij
ôfkear fan wjeraksel yn
ôflaste (afgelasten) ôfstelle, ôfsizze
ôflikje ôfslikje
om te litte dwaan om dwaan te litten
omfier smite omsmite, oer de kop smite
omgeving omkriten
omjouwing omkriten [meartal]
onlangs okkerdeis, -wyks, -jier
oogste rispje, winne, dolle
op hol op ‘e rin
opdat .. dat ..
opfoeden opbrocht
opgroeie yn .. grutwurde yn ..
pamper pruft
parel pearel
Parijs Parys
pier wjirm
piip bokse
poaters setters
poatierappels setierdappels
poging dwaan besykje
prettich noflik
prikke pjukke
rap hurd, fluch (hurd ride yn in flugge trein)
realisearje = beseffe jin realisearje
ridskip ark
roaie roegje
roaie dolle
ruts riek
sa as lykas
sa yts soks(sawat)
samen (meardere) meiinoar
samen (twa) tegearre
samen: Wy wenje samen Wy wenje tegearre.Wy wenje byinoar
samenkomen byinoar komme
seve silje
sich [hy] him, [sy, hja] har, [men] jin
sich: Hy soe sich moatte skamje Hy soe him skamje moatte
sich: Men soe sich moatte skamje Men soe jin skamje moatte
sin yn hawwe sin oan hawwe
sjitten ha sketten ha
skaatse reedride
skappen yn’e winkel buorden
skeef bryk
skerf diggel
skieden skaat
skiedet skiedt
skutting sket
skutting sket
sleutel kaai
slikke slokke
smelte rane
snel hurd, gau
sneller (earder) gauwer
sommige guon
sommigen guon
sop: De sop it sop
speeksel flibe
sprekoere (it) de sprekoere
spruts spriek
stâl (foar mear as twa kij) bûthús
staren stoarje
steeds hieltyd; oanienwei
stolle stjurje
stuts stiek
syl (op skip) seil
tak tûke
te foarskyn komme foar’t ljocht komme
te weinich temin
tegearre (mear as twa) meiinoar
telkens hieltyd
terecht mei rjocht
tevens tagelyk
tot oant
totdusfier oan’t no ta
trap trep
trek yn sin oan
troast treast
trochslikke trochslokke
tsjinoer X foar X oer
tuere kuere
ûnderfuort ûnderwei
ûnderút foar wei
ûnderút kinne foarwei kinne
ûngetwiveld grif; sûnder mis
ûntanks nettsjinsteande
út lozjearen útfanhûs
útgean (feest) fuortgean
uting utering
útput oanein
uze (doarpen, stêd) ús
uze minsken ús minsken
wane tinke (har feilich)
weinich in bytsje; net folle; mar in pear
weinig: Te weinig te min
wellicht lichtwol
wenning wente
werkende him net koe him net(om)
werkénne wérkenne, weróm kenne
werkénne: Ik werkén dy net Ik ken dy net wer(om)
weromkeare weromkomme
werstelle meitsje, ripperearje; better wurde
wêze: ik bin west ik haw west
wolken wolkens
wûne smertlape
y: is y is er
yn brân yn ‘e brân
yn sliep yn ‘e sliep
yts wat; in bytsje